ATATÜRK`ÜN VE AİLESİNİN HAYATI

www.camlihemsin.gov.tr/Ata/ataturk14vh7.jpgTürkiye Cumhuriyetinin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk, 19 Mayıs 1881 yılında, Selanikte Kocakasım Mahallesi, Islahhane Caddesindeki üç katlı pembe evde doğdu. Selanik yerlilerinden olan babası Ali Rıza Efendi, Sökeden Selanike gelmiş Türkmenlerden Kırmızı Hafız lakaplı Ahmet Efendinin oğludur. Annesi Zübeyde Hanım ise 1871 yılında Selanik yakınlarındaki Langaza kasabasına yerleşmiş, Hacı Sofi ailesinden Feyzullah Ağanın kızıdır.
Gümrük Muhafaza Teşkilatında memurluk yaparken Zübeyde Hanımla evlenen Ali Rıza Efendi, 1877 Osmanlı-Rus Savaşından önce de Selanik Asakir-i Milliye Taburunda da subaylık yapmıştır. Daha sonraları kereste ticareti yapan babası 1888 yılında öldüğünde Mustafa yedi, kız kardeşi Makbule bir yaşında idi. Diğer kardeşleri Naciye, Ömer ve Fatma küçükken öldüler. Zübeyde Hanım oğlunun başarılarını gördükten sonra, tedavi görmek için gittiği İzmirde 14 Ocak 1923 günü 66 yaşında hayata gözlerini yummuştur. Makbu le Hanım (Atadan) ise 1956 yılına kadar yaşamıştır.

Alirıza Efendi

Ali Rıza Efendi ..1841 yılında Selanikte doğdu. Sökeden Selanike yerleşmiş Türkmenlerden Kırmızı Hafız lakaplı Ahmet Efendinin oğludur. İlkokulu Abdi Hafız Mahalle Mektebinde okudu. Selanikte Evkaf İdaresinde katiplik, sonrada Gümrük Muhafaza Teşkilatında memurluk yaptı. Memurluğu sırasında, Hacı Sofi ailesinden Feyzullah Ağanın kızı Zübeyde Hanımla evlendi.
1876 yılında da Selanik Asakir-i Milliye taburunda subay olarak görev alan Ali Rıza Efendi, daha sonra da kereste ticareti yapmaya başladı. Zübeyde Hanımdan beş çocuğu oldu. Çocuklarından Naciye, Ömer ve Fatma fazla yaşamadı. Sadece Mustafa ve Makbule hayatlarına devam edebildi. Ali Rıza Efendi, 1888 yılında, tek oğlu Mustafa Kemal ilkokulda okuduğu sırada, rahatsızlandı ve öldü. (1888)

Zübeyde Hanım

Zübeyde Hanım ..1857 yılında Selanikte doğdu. Orta Anadoludan göç ederek, Selanikin batısında Arnavutluk sınırına yerleştirilen yörüklerden, Hacı Sofi ailesinden Feyzullah Ağanın kızıdır. Selanikte Gümrük Muhafaza Teşkilatında memur olan Ali Rıza Efendi ile evliliğinden beş çocuk sahibi oldu. Fatma ve Ömeri daha küçükken kaybetti. 1888 yılında Mustafa ilkokuldayken kocasını da kaybeden Zübeyde Hanım, zaman zaman çocukları ile birlikte kardeşi Hüseyin Ağanın çiftliğine giderdi. Bu sırada, Atatürkün ifadesiyle; iyi kalpli bir insan olan Ragıp Beyle evlendi. Kızlarından Naciye de çok yaşamadı.
Balkan harbinden sonra, birçok Türk ailesi gibi, kızı Makbule ile birlikte Selanikten göç etti ve İstanbula gelerek Beşiktaş-Akaretlerde bir eve yerleşti. Milli Mücadele yıllarında Ankaraya gelen Zübeyde Hanım, 1919da ayrılmak zorunda kaldığı oğlunu, yıllar sonra Ankarada Devlet Başkanı olarak gördü. 14 Ocak 1923te tedavi amacıyla gittiği İzmirde 66 yaşında vefat etti.

Makbule ATADAN

Mustafa Kemal Atatürkün kız kardeşi olan Makbule Atadan, 1887 yılında Selanikte doğdu. Balkan Savaşlarından sonra, annesi Zübeyde Hanımla birlikte Selanikten ayrılarak İstanbula yerleşti. Cumhuriyetin ilanından sonra ağabeyinin isteği üzerine, annesiyle birlikte Ankaraya geldi. Bir süre Atatürkün yanında kalan Makbule Atadan, daha sonra Çankaya Köşkü arazisi içinde kendisi için yaptırılan Çamlı Köşke yerleşti.
1930da Atatürkün isteğiyle Fethi Okyarın kurduğu Serbest Cumhuriyet Fırkasına giren Makbule Hanım birkaç ay sonra parti kapatılınca siyasetten çekildi ve 1935de milletvekili Mecdi Boysan ile evlendi. Makbule Atadanın ağabeyi Atatürk ile ilgili anıları Büyük Kardeşim Atatürk (1952) ve Ağabeyim Mustafa Kemal (1952) adlarıyla yayımlandı. 1956 yılında 69 yaşında öldü.

OKUL YILLAR

Mustafa, öğrenim çağına gelince Hafız Mehmet Efendinin mahalle mektebine başladı. Sonra babasının isteğiyle, yeni bir yöntemle öğretim yapmak üzere Selanikte açılan, Şemsi Efendi Mektebine geçti. Bu sırada babasını kaybetti. Bir süre Rapla çiftliğinde dayısının yanında kaldıktan sonra, annesi Mustafanın eğitim hayatına devam etmesini istediği için, Selanik Mülkiye İdadisine (ortaokul) kaydoldu. Mustafanın bu okulda hocasıyla arasında bir tartışma geçince, zaten orada okumasını istemeyen büyükannesi onu derhal okuldan aldı. Askeri Rüştiye elbisesi giyen komşusunun oğluna özenen Mustafa, asker olmasını istemeyen annesinin karşı çıkmalarına rağmen, gizlice, Selanik Askeri Rüştiyesinin sınavına girdi. Sınavı kazandığı haberini alan Mustafa annesine karşı bir oldu bitti yapıp, bu okula kaydını yaptırdı. (1893). Bu okulda, Matematik hocası ona Kemal adını verdi.
Selanik Askeri Rüştiyesini başarıyla bitiren Mustafa Kemal, Manastır Askeri İdadisine (lise) girdi. Burada Fransızcadan geri kalınca, ilk tatilde Selanike gitti ve iki üç ay gizlice Fransız Firerler Okulu’nun özel sınıfına devam ederek, Fransızcasını geliştirdi. Ertesi yıl Manastır Askeri İdadisinde, buraya yeni gelen Şair Ömer Naci ile tanıştı ve edebiyatla da ilgilenmeye başladı.

Harp Okulu
Manastır Askeri İdadisini başarıyla bitiren Mustafa Kemal, İstanbula giderek Harp Okulunun piyade bölümüne girdi. (13 Mart 1899). Harp Okulunun ilk sınıfında az çalışan Mustafa Kemal, diğer iki yılda var gücüyle derslerine sarıldı. 1902 de bu okulu teğmen rütbesiyle bitirdi ve öğrenimine Harp Akademisinde devam etti. 1903 yılında Üsteğmen oldu. 11 Ocak 1905 tarihinde de Harp Akademisinden mezun olan Kurmay Yüzbaşı Mustafa Kemal, staj yapması için Şamdaki 30. Süvari Alayına gönderildi.







Yorum Yaz